QUÂN TA GIỮ VỮNG THẾ CHỦ ĐỘNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG

Sau chiến thắng Biên giới, Pháp phải thay đổi kế hoạch chuyển sang đánh lâu dài, đã thực hiện những cuộc càn quét trên quy mô lớn với âm mưu “lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”, “dùng người Việt đánh người Việt”. Điều đó gây nhiều thiệt hại cho nhân dân ta và khó khăn cho kháng chiến.

Bộ tổng tư lệnh ta đã xác định phương châm tác chiến cho từng chiến trường, Trên chiến trường chính Bắc Bộ phải đẩy mạnh vận động chiến, các chiến trường khác phải phát triển chiến tranh du kích để kiềm chế địch và phối hợp với chiến trường chính làm thất bại âm mưu của địch.  

Chấp hành chủ trương của Trung ương, lực lượng vũ trang của ta gồm 3 thứ quân tích cực tổ chức đánh địch. Cùng với việc phát triển chiến tranh du kích quân ta đẩy mạnh vận động chiến. Để giữ vững quyền chủ động đánh địch trên chiến trường chính Bắc Bộ và đẩu địch lùi sâu vào thế bị động dối phó, trong thời gian từ cuối 1950 đến giữa 1951, quân ta liên tục mở ba chiến dịch Trần Hưng Đạo( Chiến dịch Trung Du), chiến dịch Hoàng Hoa Thám( Chiến dịch đường số 18) và chiến dịch Quang Trung( Chiến dịch Hà – Nam – Ninh).

Mở đầu là chiến dịch Trần Hưng Đạo( Chiến dịch Trung Du) diễn ra từ ngày 25/12/1950 đến 17/1/1951. Quân ta đánh vào tuyến phòng ngự của địch ở Vĩnh Yên, Phúc Yên, diệt nhiều cứ điểm quan trọng, ngăn cản được một phần kế hoạch củng cố đồng bằng của Pháp. Kết thúc chiến dịch, ta loại khỏi vòng chiến đấu 5000 tên địch. 

Từ ngày 20/3 đến 7/4/1951 ta mở chiến dịch đường số 18( Chiến dịch Hoàng Hoa Thám). Ta tiến công các phòng tuyến của Pháo trên đường số 18 từ Phả Lại đến Uông Bí, Mạo Khê. Với trận chiến này, 2900 tên địch đã bị loại khỏi vòng chiến đấu, 130 vị trí phòng thủ và tháp canh bị ta bức rút. 

Giữa năm 1951, ta tiến xuống đanh địch ở đồng bằng, ta mở chiến dịch Quang Trung (28/5 – 20/6/1951) tiến công địch ở Hà Nam – Nam Định – Ninh Bình. Ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 4000 địch, thu nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh. 

Cả ba chiến dịch trên đều là những chiến dịch tiến công quy mô lớn của quân ta đánh vào phòng tuyến kiên cố của địch ở trung du và đồng bằng, loại khỏi vòng chiến đấu nhiều sinh lực địch, phá vỡ từng mảng kế hoạch bình định của chúng. Tuy nhiên, do địa bàn chiến dịch không có lợi cho ta mà có lợi cho địch, nên ta không đạt được hiệu suất tiêu diệt địch như kế hoạch đã đề ra. Nó thể hiện tư tưởng chủ quan, nóng vội, khinh địch. Điều này đã được ta khắc phục trong những thời gian sau. 

Với phương châm chiến lược “đánh chắc thắng” và phương hướng chiến lược “tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu”, ta chủ trương mở những chiến dịch tiếp theo ở vùng rừng núi, ở địa bàn có lợi cho ta. 

Chiến dịch Hòa Bình đông – xuân 1951 – 1952 diễn ra từ 18/11/1951 đến 2/1952. Hòa Bình là cửa ngõ nối liền vùng tự do với vùng Đồng bằng Bắc Bộ qua chợ Bến, là mạch máu giao thông giữa Việt Bắc với Liên khu IV. 

Về phía địch, sau một năm củng cố thế phòng ngự, tích cực bình định, tăng cường lực lượng, chúng có âm mưu giành lại thế chủ động, trước hết là nối lại hành lang Đông Tây bằng cách đánh lên Hòa Bình. Ngày 9/11/1951, Đờ Lát đơ Tátxinhi sử dụng một lực lượng quân cơ động mạnh tiến đánh chợ Bến, đến ngày 14/11, tiến đánh Hòa Bình. 

Về phía ta, nhận thấy đây là cơ hội tốt để tiêu diệt địch nhằm phá tan kế hoạch bình định của chúng ở đồng bằng Bắc Bộ và đẩy mạnh chiến tranh du kích, ta quyết định mở chiến dịch phản công và tiến công địch ở Hòa Bình. 

Chiến dịch Hòa Bình kết thúc sau hơn 3 tháng chiến đấu, chúng ta đã tiến hành vây hãm, tiêu diệt một bộ phận quân cơ động của địch, buộc chúng phải rút khỏi Hòa Bình. Ta đã giải phóng Hòa Bình – sông Đà rộng 2000 km2 với 15 vạn dân. Một số địa phương khác cũng phối hợp với mặt trận Hòa Bình tiêu diệt hàng trăm đồn bốt địch, giải tán hang nghìn hội tề. Các căn cứ du kích của ta được mở rộng, nối liền với nhau thành thế liên hoàn vững chắc từ Bắc Giang xuống Bắc Ninh, tới sát đường số 5, qua Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình. 

Chiến dịch Tây Bắc thu – đông 1952 diễn ra từ ngày 14/10 đến 10/12 /1952. Đây là chiến trường địch sơ hở nhất nhưng lại rất trọng yếu. Tây Bắc là vùng chiến lược quan trọng, từ đó uy hiếp căn cứ Việt Bắc của ta và che chở cho vùng Thượng Lào của chúng. Trong chiến dịch này, ta đã huy động một lực lượng lớn tiến công Mộc Châu, Thuận Châu, Lai Châu, Sơn La, Yên Bái. Kết quả chiến dịch, ta đã chiếm được Nghĩa Lộ, giải phóng ĐIện Biên Phủ, Sơn La, phá vỡ ngụy quân, ngụy quyền mà địch đã xây dựng trong nhiều năm, giải phóng 9/10 vùng đất đai Tây Bắc với 28.000 km2, phá một phần âm mưu lập “xứ Thái tự trị” của địch; thu hẹp lại chiến trường chính Bắc Bộ của Pháp và làm cho tinh thần quân viễn chinh, quân ngụy suy sụp. Với chiến dịch này, quân ta phấn khởi chiến đấu, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ sẽ đưa cách mạng đến thắng lợi. 

Phối hợp với chiến trường chính Bắc Bộ, liên quân Việt – Lào tiếp tục mở chiến dịch Thượng Lào xuân hè năm 1953. Thượng Lào là vùng chiến lược quan trọng, là hậu phương an toàn của địch. Sau thất bại ở Tây Bắc (Việt Nam), địch tăng cường phòng thủ ở đây. Đầu 1953, Trung ương Đảng và Chính phủ ta cùng Chính phủ kháng chiến Lào và Mặt trận Ítxala quyết định phối hợp mở chiến dịch Thượng Lào nhằm tiêu diệt sinh lực địch, giải phóng đất đai, đẩy mạnh cuộc kháng chiến của nhân dân Lào. 

Từ ngày 8/4 đến 18/5/1953 ta đã huy động một lực lượng lớn cùng một số đơn vị Quân giải phóng Pathet Lào mở chiến dịch. Kết quả, liên quân Lào – Việt đã giải phóng toàn bộ tỉnh Sầm Nưa, một phần tỉnh Xiêng Khoảng và tỉnh Phongxalì với trên 30 vạn dân. 

Phối hợp với chiến trường chính Bắc Bộ, từ năm 1951 đến năm 1953, ở các chiến trường Trung Bộ và Nam Bộ, quân dân ta đã tận dụng các hình thức chiến tranh du kích tiêu diệt, tiêu hao nhiều sinh lực địch, phá hủy nhiều tổ chứ c tề ngụy cùng nhiều cơ sở kinh tế của chúng. 

Với hàng loạt những thắng lợi quân sự trên đây là sự thất bại của kế hoạch Đờ Lát đơ Tátxinhi, quân ta đã giành thế chủ động vững chắc trên chiến trường, buộc Pháp và can thiệp Mĩ phải thay đổi kế hoạch chiến tranh, cách mạng Việt Nam phát triển sang giai đoạn kháng chiến mới thắng lợi.