Chiến dich Việt Bắc thu – đông 1947
a, Hoàn cảnh dẫn đến chiến dịch VB thu – đông 1947
Sau chiến tranh thế giới thứ II, Pháp gặp nhiều khó khăn về tài chính. Bên cạnh đó dư luận Pháp phản đối chiến tranh ở Đông Dương ngày càng lên cao.
Ở Việt Nam, sau khi bị giam chân trong các đô thị, Pháp bị ta làm cho tiêu hao nhiều sinh lực, thất bại trong âm mưu đánh nhanh thắng nhanh. Sau đó chúng được tiếp viện, đánh rộng ra các vùng nhưng cũng bị nhân dân ta đánh chặn, diệt nhiều đội quân tinh nhuệ . Pháp đang gặp phải mâu thuẫn giữa tập trung và phân tán lực lượng. Tất cả các yếu tố trên, buộc Pháp phải nhanh chóng kết thúc chiến tranh ở Đông Dương như một giải pháp giải quyết tất cả những khó khăn hiện tại của chúng. Với mong muốn kết thúc nhanh chiến tranh, Pháp đã đưa ra những âm mưu và hành động nhằm tiêu diệt cách mạng VN, mà mục tiêu là tấn công lên Việt Bắc – cơ quan đầu não kháng chiến của ta.
b, Âm mưu của Pháp
Thất bại trong kế hoạch tiêu diệt chính quyền CM của ta ở Hà Nội, thực dân Pháp tiếp tục thực hiện kế hoạch đánh thẳng vào căn cứ địa Việt Bắc nhằm tiêu diệt đầu não cách mạng của ta.
Tháng 3/1947 Đác – giăng – li – ơ bị triệu hồi, Bôlae được cử sang làm cao ủy Pháp ở Đông Dương tiếp tục theo đuổi dã tâm xâm lược, nuôi ảo tưởng khuất phục nhân dân ta bằng vũ lực. Chúng tấn công lên Việt Bắc nhằm phá căn cứ địa chính của ta, tiêu diệt cơ quan đầu não, tiêu diệt quân chủ lực, phá kho tangf, xưởng máy… bao vây Việt Bắc. Đồng thời, khóa chặt biên giới Việt – Trung, ngăn chặn liên lạc giữa Việt Bắc với các vùng khác, giữa ta với quốc tế. Giành chiến thắng ở Việt Bắc, Pháp sẽ lập được 1 chiến công mới tranh thủ dư luận bên Pháp, dùng thắng lợi quân sự để thuyết phục bọn Việt gian theo chúng, xúc tiến lập chính phủ bù nhìn toàn quốc, chiếm giữ vùng biên giới để câu kết với các lực lượng phản động Trung QUốc chống cách mạng 2 nước. Tất cả những âm mưu đó của Pháp đều nhằm mục đích nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh.
Thực dân Pháp đã huy động 12.000 quân và hầu hết máy bay ở Đông Dương mở cuộc tiến công Việt Bắc từ ngày 7/10/1947.
Sáng 7/10/1947 chúng cho quân dù nhảy xuống Chợ Đồn, Chợ Mới và thị xã Bắc Kan, đồng thời 1 cánh quân bộ từ Lạng Sơn tiến lên Cao Bằng theo đường số 4, rồi vòng xuống Bắc Kan theo đường số 3, bao vây Việt Bắc ở phía Đông và phía Bắc.
Ngày 9-10 – 1947 một binh đoàn hỗn hợp bộ binh và lính thủy đánh bộ từ Hà Nội ngược sông Hồng và sông Lô lên Tuyên QUang, rồi Chiêm Hóa, đánh vào Đài Thị, bao vây Việt Bắc ở phía Tây.
c, Kế hoạch và hành động của ta ( diễn biến)
Việc Pháp tấn công lên Việt Bắc không nằm ngoài dự kiến của ta.Ngay khi Pháp huy động quân, TW Đảng đã vạch ra kế hoạch và phương hướng hành động.
Ngày 15/10/1947 thường vụ TW Đảng ra chỉ thị: “Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp”. Trên khắp các mặt trận, quân dân ta anh dũng chiến đấu, từng bước đẩy lùi cuộc tiến công của địch.
Quân dân ta đã chủ động bao vây và tiến công địch ở Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã, Ngân SƠn, Bạch Thông (nay thuộc Bắc Cạn)… buộc Pháp phải rút khỏi Chợ Đồn, Chợ Rã cuối tháng 11/1947.
Ở mặt trận hướng đông, quân dân ta phục kích chặn đánh địch trên đường số 4, tiêu biểu là trận phục kích đèo Bông Lau ( 30/10/1947), đánh trúng đoàn xe cơ giới của địch, thu nhiều vũ khí, quân trang quân dụng của chúng.
Ở mặt trận hướng Tây, quân dân ta phục kích đánh địch nhiều trận trên sông Lô, nổi bật là trận Đoan Hùng, Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu chiến, ca nô của địch.
Phối hợp với cuộc chiến đấu ở Việt Bắc, quân dân ta trên các chiến trường toàn quốc hoạt động mạnh, kiềm chế địch, không cho địch tập trung lớn binh lực vào chiến trường chính.
Sau hơn 2 tháng, cuộc chiến đấu giữa ta và địch đã kết thúc bằng cuộc rút chạy của đại bộ phận Pháp khỏi Việt Bắc ngày 19/12/1947.
d, Kết quả và ý nghĩa
Quân dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6000 địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu chiến, ca nô, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn. Bộ đội chủ lực của ta không những không bị tiêu diệt mà còn trưởng thành trong chiến đấu và được trang bị thêm nhiều vũ khí.
Với chiến thắng Việt Bắc, lần đầu tiên ta đã phá được một kế hoạch lớn và quyết định nhất của Pháp. Ta đã đánh bại được mục đích chiến lược của địch là tiêu diệt đầu não kháng chiến, tiêu diệt chủ lực của ta, đánh bại âm mưu nhanh chóng kết thúc chiến tranh của địch. Sau thất bại, Pháo buộc phải thay đổi chiến lược chiến tranh ở Đông Dương từ “ đánh nhanh thắng nhanh” sang “ đánh lâu dài”, thực hiện chính sách “dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”. Ta cũng đã tiêu diệt được một số lượng lớn lực lượng địcc, bộ đội chủ lực trưởng thành trong chiến đấu, trình độ chiến thuật được nâng cao.
Chiến thắng Việt Bắc có tác dụng cổ vũ, động viên rất lớn tinh thần kháng chiến của quân dân toàn quốc, tăng thêm lòng tin tưởng thắng lợi ở kháng chiến. Uy tín của Đảng, Chính phủ, Mặt trận được nâng cao. Đồng thời, với thắng lợi này, đã cổ vũ thêm phong trào phản chiến ở nước Pháp, đập tan những luận điệu xuyên tạc của Pháp về chính phủ Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó còn là đòn cảnh cáo đối với bọn Việt gian bán nước.
Chiến thắng Việt Bắc cũng là mốc đánh dấu sự thay đổi tương quan so sánh lực lượng giữa ta và địch. Những mâu thuẫn của Pháp trong chiến tranh ngày càng trở nên sâu sắc gây bất lợi cho chúng.
Với chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947, cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược chuyển sang một giai đoạn mới.