Cuộc chiến đấu của quân dân ta trong những tháng đầu kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
Ngay khi quay trở lại xâm lược VN lần 2 âm mưu của thực dân Pháp vẫn là muốn “ đánh nhanh thắng nhanh” , trong khi đó các cơ quan đầu não của ta lại tập trung ở các đô thị. Pháp cũng đóng quân ở các đô thị, chính vì vậy cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp bắt đầu từ các đô thị. Hà Nội là nơi mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc.
Trưa ngày 19/12/1946 TW Đảng điện cho các mặt trận ở chiến khu với khẩu hiệu: “ Tất cả hãy sẵn sàng!”. Chiều ngày 19/12/1946 tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp ra mệnh lệnh chiến đấu: “Tổ quốc lâm nguy! Giờ chiến đấu đã đến!”. 20 giờ ngày 19/12 cuộc chiến đấu bắt đầu, quân và dân ta đồng loạt chiến đấu ở HN và các thành phố khác.
Ở Hà Nội, nhân dân đã khiêng bàn ghế, giường tủ, kiện hàng, hạ cây cối… làm thành những chướng ngại vật hoặc chiến lũy ngay trên đường phố để chống giặc. Trung đoàn thủ đô được thành lập và tiến đánh những trận quyết liệt ở Bắc Bộ phủ, chợ Đồng Xuân, Nhà Bưu điện.. Cuộc chiến đấu tiêu biểu diễn ra trong 60 ngày đêm oanh liệt, bảo vệ các cơ quan đầu não Đảng và nhà nước. Quân và dân ta vừa đánh vừa phục vụ chiến đấu với tư tưởng: “Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”.
Sau hai tháng chiến đấu kiên cường, ngày 17/2/1947 quân ta rút khỏi vòng vây của địch, ra căn cứ an toàn.
Ở các đô thị Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Hải Phòng, Vinh, Huế, Đà Nẵng… quân dân ta bao vây, tiến công tiêu diệt nhiều tên địch.
Quyết liệt và dài ngày nhất là cuộc chiến đấu ở các đô thị Bắc vĩ tuyến 16.
Ở Nam Định, ngày 20/12 bộ đội ta nổ súng tấn công Pháp, nông dân ngoại thành, Hà Nam, Ninh Bình tiếp sức. Ta tiêu diệt hàng trăm tên địch. Đến 3/1947 ta rút quân ra ngoại thành.
Ở Huế, ta nổ súng tấn công các vị trí, địch phải co về cố thủ ở Trường Dòng, Viện dân biểu, khách sạn Morin. Sau 50 ngày chiến đấu, ta tiêu diệt gần 200 địch, phá hủy nhiều vũ khí của chúng. Ngày 8/2/1947 ta rút ra ngoại thành.
Tại Đà Nẵng, ngày 20/12 địch tấn công ta, cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt, do tương quan lực lượng chênh lệch ta rút dần ra ngoại thành lập vòng vây bao vây Đà Nẵng.
Cuộc chiến đấu ở các đô thị Bắc vĩ tuyến 16 đã tạo điều kiện cho cả nước đi vào cuộc kháng chiến lâu dài.
Các cuộc chiến đấu của quân và dân ta ở các đô thị đã có những kết quả nhất định. Từ 19/12/1946 đến 17/2/1947 chúng ta đã chiến đấu và chiến thắng ở các đô thị. Ta đã tiêu hao phần lớn sinh lực địch, đánh bại hoàn toàn âm mưu của Pháp muốn đánh úp các cơ quan đầu não của ta tại Hà Nội và các đô thị, tiêu diệt lực lượng vũ trang của ta. Cuộc chiến đấu này đã giam chân địch trong đô thị suốt 2 tháng liền, tạo điều kiện cho cả nước chuyển vào kháng chiến lâu dài. Cuộc chiến đấu này có vệ quốc quân, và tự vệ làm nòng cốt cùng với nhân dân ở các đô thị và có cả nông thôn hỗ trợ.
Như vậy, trong những tháng đầu kháng chiến toàn quốc, cuộc chiến đấu của quân dân ta ở các đô thị đã giành chiến thắng, làm thất bại âm mưu của thực dân Pháp muốn nhanh chóng kết thúc chiến tranh. Đồng thời, chúng ta có thêm thời gian và điều kiện đưa cuộc kháng chiến của ta bước vào một thời kỳ mới: thời kỳ kháng chiến lâu dài trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.