Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng(2/1951)
* Hoàn cảnh triệu tập đại hội
Sau chiến tranh Biên giới, ta giành và giữ vững, phát huy được quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ. Tuy nhiên, chúng ta gặp phải những khó khăn, Pháp có những cố gắng mới để giành lại quyền chủ động, cuộc chiến tranh trở nên gay go, quyết liệt hơn. Điều đó đặt ra cho Đảng ta một nhiệm vụ quan trọng, nặng nề đó là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn.
Từ ngày 11 đến 19/12/1951, Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng Cộng sản Đông Dương họp ở xã Vinh Quang ( Chiêm Hóa – Tuyên QUang). Tham dự Đại hội có 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự khuyết thay mặt cho 766.349 đảng viên.
* Nội dung
Đại hội thông qua hai bản báo cáo quan trọng.
Báo cáo chính trị, do chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày, đã tổng kết kinh nghiệm đấu tranh của Đảng qua các chặng đường lịch sử đấu tranh oanh liệt kể từ ngày ra đời, khẳng định đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng.
Báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam, do Tổng bí thư Trường Chinh trình bày, nêu rõ nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam là đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất hoàn toàn cho dân tộc, xóa bỏ những tàn tích phong kiến và nửa phong kiến, thực hiện “người cày có ruộng”, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Đại hội quyết định tách Đảng cộng sản Đông DƯơng để thành lập ở mỗi nước Việt Nam, Lào, Capuchia một Đảng Mác – Lênin, có cương lĩnh phù hợp với đặc điểm phát triển của từng dân tộc. Ở Việt Nam, Đại hội quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai, lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam, tiếp tục đảm nhiệm sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Đại hội Đảng thông qua Tuyên ngôn, Chính cương, Điều lệ mới, quyết định xuất bản báo Nhân dân – cơ quan ngôn luận của Trung ương Đảng.
Về vấn đề mặt trận, Đại hội thống nhất sẽ xã hợp mặt trận Việt Minh với Hội liên hiệp quốc dân Việt Nam, tiến tới thành lập Mặt trận Liên Việt. Đại hội bầu ra Ban chấp hành Trung ương Đảng và Bộ chính trị. Hồ Chí Minh được bầu làm chủ tịch Đảng, Trường Chinh được bầu lại làm Tổng Bí thư.
* Ý nghĩa lịch sử
Đường lối do Đại hội vạch ra không những đáp ứng yêu cầu trước mắt của cuộc kháng chiến, đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn mà còn đáp ứng yêu cầu lâu dài của cách mạng Việt Nam. Nó đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình lãnh đạo và trưởng thành của Đảng ta.
Việc Đảng ta công khai hoạt động với cương lĩnh chính trị đúng đắn đã tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng, tăng cường niềm tin của quần chúng với Đảng, có tác dụng thúc đẩy kháng chiến tiến lên giành những thắng lợi ngày một lớn hơn.
Đại hội có một tầm quan trọng nữa là do nhiệm vụ lâu dài của cách mạng, đòi hỏi mở Đại hội để xác định lại một cách cụ thể đường lối và chiến lược, sách lược của cách mạng Việt Nam.
Đại hội đại biểu lần thứ II đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình trưởng thành và lãnh đạo cách mạng của Đảng ta, là “Đại hội kháng chiến thắng lợi”.