KẾ HOẠCH NA VA

Cục diện chiến tranh ở Việt Nam sau một loạt những chiến dịch phản công của ta đã có sự thay đổi.

Về phía ta, sau chiến thắng Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào, ta giữ vững được thế chủ động, giải phóng được những vùng đất đai rộng lớn ở Bắc Bộ và Lào. Các khu du kích ngày càng được củng cố và mở rộng. Năm 1953, ta phát động quần chúng giảm tô, từng bước cải cách ruộng đất, từ đó nâng cao tinh thần khí thế cách mạng.

Về phía Pháp, trải qua 8 năm tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp thiệt hại ngày càng nặng nề. Đến 1953, Pháp bị loại khỏi vòng chiến đấu hơn 39 vạn quân, tiêu tốn hơn 2000 tỷ phrăng , vùng chiếm đóng của Pháp bị thu hẹp. Quân Pháp trên chiến trường ngày càng lâm vào thế phòng ngự bị động. Mâu thuẫn cơ bản về quân sự giữa phân tán và tập trung lực lượng trở nên sâu sắc. Trong khi đó, tài chính của Pháp gặp khó khăn, mâu thuẫn nội bộ gay gắt, chi phí cho chiến tranh ngày càng tốn kém. Trước tình hình đó, đặt Pháp vào hai tình thế, một là phải thắng rất nhanh, hai là chịu thua để Mĩ vào thay thế. 

Về phía Mĩ, trước tình thế bị sa lầy và thất bại của Pháp, mĩ can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh Đông DƯơng, với mục tiêu chiến lược của Mĩ là hất cẳng Pháp để độc chiếm Đông DƯơng. Mặc dù mâu thuẫn với Pháp, nhưng Mĩ và Pháp đều thống nhất với nhau muốn kéo dài và mở rộng chiến tranh ĐÔng Dương, tích cực chuẩn bị thay thế Pháp. Trong hoàn cảnh ấy, một kế hoạch mới của Pháp – Mĩ ra đời có tên gọi là kế hoạch Na Va. 

Ngày 7/5/1953, được sự thỏa thuận của Mĩ, Chính phủ Pháp cử tướng Nava làm Tổng chỉ huy quân đội viễn chinh PHáp ở Đông Dương (thay cho tướng Xalăng). Nava đề ra kế hoạch quân sự với hi vọng trong vòng 18 tháng sẽ giành lấy một thắng lợi quyết định để “kết thúc chiến tranh trong danh dự”. 

Nava đưa ra kế hoạch quân sự này với mục đích trong 18 tháng sẽ tiêu diệt phần lớn chủ lực của ta giành lấy một thắng lợi lớn chiến quyết định buộc ta phải điều đình theo những điều kiện mà chúng đề ra nhằm biến Việt Nam thành thuộc địa và căn cứ quân sự của Pháp Mĩ.

Kế hoạch Nava được chua thành hai bước:

Bước thứ nhất, trong thu đông 1953 và xuân 1954, giữ thế phòng ngự chiến lược ở Bắc Bộ, tiến công chiến lược để bình định Trung Bộ và Nam Đông Dương, giành lấy nguồn nhân lực, vật lực; xóa bỏ vùng tự do Liên khu V, đồng thời ra sức mở rộng ngụy quân, tập trung binh lực, xây dựng lực lượng cơ động chiến lược mạnh. 

Bước thứ hai, từ thu – đông 1954, chuyển lực lượng ra chiến trường Bắc Bộ, thực hiện tiến công chiến lược, cố giành thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta phải đàm phán với những điều kiện có lợi cho chúng nhằm kết thúc chiến tranh. 

Cả Pháp và Mĩ đều hy vọng với kế hoạch Nava trong 18 tháng, chúng sẽ chuyển bại thành thắng.

Để thực hiện kế hoạch Nava, thực dân Pháp tăng thêm ở Đông Dương 12 tiểu đoàn bộ binh đưa từ Pháp và Bắc Phi sang, đồng thời xin Mĩ tăng thêm viện trợ quân sự( tăng gấp đôi so với trước, chiếm tới 73% chi phí chiến tranh ở Đông Dương), ra sức tăng cường ngụy quân, đưa lực lượng này lên đến 334.000 quân vào đầu 1954. Từ thi – đông 1953, Nava tập trung ở đồng bằng Bắc Bộ 44 tiểu đoàn quân cơ động trong số 84 tiểu đoàn trên toàn Đông Dương, tiến hành những cuộc quàn quét nhằm bình định vùng chiếm đóng, mở rộng hoạt động thổ phỉ, biệt kích ở vùng rừng núi phía Bắc, mở cuộc tiến công lớn vào Ninh Bình, Thanh Hóa(10/1953)… để phá kế hoạch tiến công của ta. Từ đó ta thấy điểm then chốt của kế hoạch Nava, tập trung quân đông ở đồng bằng Bắc Bộ tạo thành sức mạnh lớn tiêu diệt lực lượng chủ lực của ta. 

* Chủ trương chiến lược của ta trong đông xuân 1953 – 1954

Cuối tháng 9/1953, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng họp ở Việt Bắc để bàn về kế hoạch quân sự trong đông xuân 1953 – 1954.

Để phá tan kế hoạch Nava chúng ta có ba giải pháp:

+ Giải pháp đầu tiên: ta tập trung phần lớn chủ lực ở đồng bằng chờ địch tấn công, ta đánh địch và bảo vệ vùng tự do của ta.

+ Giải pháp thứ hai: Ta mang chủ lực tấn công thẳng vào đồng bằng Bắc Bộ tiêu diệt quân chủ lực của địch

+ Giải pháp thứ ba: mang chủ lực đi đánh ở những hướng địch sơ hở, tập trung tương đối ít quân nhưng là những chiến trường trọng yếu về chiến lược, buộc địch phải phân tán, đối phó, tiêu diệt địch trong điều kiện thuận lợi, đẩy mạnh chiến tranh du kích trên chiến trường toàn quốc.

Chúng ta đã chọn giải pháp thứ ba. Phương châm của ta trong xuân 1953 – 1954 là tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt, đánh ăn chắc, tiến ăn chắc. Nắm vững nhiệm vụ tiêu diệt địch là chính, phương hướng chiến lược của ta là: “Tập trung lực lượng, mở những cuộc tiến công vào những hướng quan trọng về chiến lược mà địch tương đối yếu, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng đất đai, đồng thời buộc chúng phải bị động phân tán lực lượng đối phó với ta trên những địa bàn xung yếu mà chúng không thể bỏ, do phải phân tán lực lượng mà tạo ra cho ta những điều kiện thuận lợi mới tiêu diệt thêm từng bộ phận sinh lực của chúng”. 

Thực hiện quyết định của Bộ chính trị, trong đông xuân 1953 – 1954, quân ta đã mở một loạt chiến dịch tiến công địch ở hầu khắp các chiến trường Đông Dương.