TẠI
SAO NGUYỄN ÁI QUỐC SANG PHƯƠNG TÂY ĐỂ TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC MÀ KHÔNG PHẢI SANG CÁC
NƯỚC PHƯƠNG ĐÔNG NHƯ CÁC TIỀN BỐI TRƯỚC ĐÓ
Nguyễn
Ái Quốc sinh ngày 19/5/1890 ở Kim Liên - Nam Đàn - Nghệ An. Nguyễn Ái Quốc sinh
ra trong 1 gia đình trí thức nghèo yêu nước gốc nông dân, anh chị em đều tham
gia chống Pháp và bị bắt, bị tù đày. Từ nhỏ Người là 1 người thông minh, ham học,
ham hiểu biết những điều mới lạ, sớm có lòng căm thù bọn bán nước và bọn cướp
nước.
Người
lại sinh trưởng trên đất Nghệ An, là nơi có truyền thống yêu nước và đấu tranh
quật khởi, lại được chứng kiến sự thất bại của một loạt phong trào đấu tranh chống
Pháp, được tiếp xúc với nhiều nhà cách mạng đương thời. Vì vậy, từ rất sớm,
Nguyễn Ái Quốc đã có chí đánh đuổi thực dân Pháp giải phóng dân tộc. Trên tất cả
hoàn cảnh, khách quan, chủ quan ấy đã sớm nung nấu ý chí quyết tâm tìm đường cứu
nước của Người.
Ngày
5/6/1911, từ bến cảng Nhà Rồng, Người đã ra đi tìm đường cứu nước. Khác với các
nhà yêu nước tiền bối như Phan Bôi Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc sang phương Tây để tìm đường cứu nước. Người
đã chọn nước Pháp là nước đầu tiên để đặt chân đến. Bởi nước Pháp là nước giành
thắng lợi trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền 1789, đây là cuộc các mạng tư sản
triệt để nhất châu Âu. Trong quá trình thống trị Việt Nam, thực dân Pháp rêu
rao khẩu hiệu “Tự do – Bình đẳng – Bác ái”. Người đến nước Pháp để tìm hiểu sự
thật của tự do, bình đẳng, bác ái đó.
Tìm đường cứu nước là con đường thời
đại rất khó khăn, rút kinh nghiệm các vị tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Chu
Trinh hướng con đường cứu nước về phía Nhật Bản đều bị thất bại thì Người quyết
định đi các nước Tây Âu với nhận thức rất đúng đắn là muốn đánh đổ kẻ thù thì
phải biết rõ kẻ thù đó. Người nói: “ vào trạc 13 tuổi, lần đầu tiên tôi nghe từ
Pháp tự do, bình đẳng, bác ái. Thế là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp,
tìm xem những gì ẩn dấu đằng sau những từ ấy”. Vì thế, Người sang Pháp với mong
muốn “đến tận hang ổ của kẻ xâm lược để xem nước Pháp và các nước khác làm ăn
như thế nào rồi trở về giúp đồng bào”. Việc chọn hướng đi đúng là điểm mới
rất quan trọng thể hiện bản lĩnh độc lập và tư duy sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí
Minh, đã mở ra thành công trên con đường cách mạng của Người và mở ra
phương hướng phát triển cho cách mạng Việt Nam. Điều này có tầm quan trọng rất
lớn để Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác-Lênin sau này.
Mục đích sang phương Tây của Hồ Chí
Minh cũng khác và thể hiện tầm nhìn vượt trội so với những nhà cách mạng tiền
bối. Phan Chu Trinh nhiều năm sống ở Pa-ri (Pháp) nhưng không phát hiện được
bản chất của chủ nghĩa thực dân, mà còn đặt niềm tin vào con đường “ỷ Pháp cầu
tiến”. Còn Nguyễn Ái Quốc sang phương Tây là để khảo sát, nghiên cứu, “xem
người ta làm thế nào”, chứ không phải đi cầu ngoại viện. Người đã hiểu rất sâu
sắc bản chất của chủ nghĩa thực dân và rút ra những nhận xét sâu sắc: xã hội
thì đâu đâu cũng có cảnh khổ cực của người lao động dưới sự áp bức bóc lột dã
man, vô nhân đạo của bọn thống trị. Người đau nỗi đau chung của nhân loại và
nỗi đau riêng của người dân Việt Nam bị mất nước. Đây là điểm khác biệt lớn
của Hồ Chí Minh so với những nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và đương thời
trong việc tìm con đường giải phóng dân tộc.