HOÀN CẢNH LỊCH SỬ, ĐỘNG CƠ NGUYỄN ÁI QUỐC RA ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU
NƯỚC
*
Hoàn cảnh lịch sử
Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước trong hoàn cảnh lịch
sử trên thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển lớn.
Trên thế giới, Chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang Chủ nghĩa đế
quốc, những mâu thuẫn vốn có trong lòng chủ nghĩa tư bản lúc này đã trở nên sâu
sắc. Chủ nghĩa đế quốc đã trở thành kẻ thù chung của nhân dân thế giới. Cách mạng
tháng Mười Nga bùng nổ và thắng lợi, từ đó đã trở thành tấm gương cho các dân tộc
đang đấu tranh giành độc lập dân tộc. Dưới ảnh hưởng của cách mạng tháng 10 Nga
làm cho cuộc đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa với phong trào công nhân
chính quốc ở các nước chính quốc trở nên gắn bó cùng chống lại kẻ thù
chung.
Phong trào cách mạng thế giới phát triển rất mạnh, học thuyết
Mác-lênin đã được phổ biến rộng ở nhiều nước và có ảnh hưởng lớn đến phong trào
cách mạng thế giới. Chính điều đó đã ảnh hưởng đến quá trình tìm đường cứu nước
của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Trong nước, chính hoàn cảnh từ quê
hương và đất nước nơi Người sinh ra đã tác động mạnh đến việc ra đi tìm đường cứu
nước của Người. Nguyễn Ái Quốc sinh ra và lớn lên ở Nghệ An, nơi có truyền thống
yêu nước, nơi có nhiều nhà yêu nước bất khuất. Nghệ An cũng là một trong những
nơi phát triển mạnh của các phong trào đấu tranh, tiêu biểu là phong trào Cần
Vương.
Người
sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, thống trị
nhân dân trở thành nô lệ. Các cuộc vùng dậy đấu tranh của nhân dân đều thất bại.
Sự thất bại của các phong trào kháng Pháp chứng tỏ cách mạng nước ta đang lâm
vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối cách mạng, thiếu hẳn 1 phương
pháp khoa học và 1 giai cấp tiên tiến lãnh đạo cứu nước. Giải phóng dân tộc đã
trở thành yêu cầu bức thiết nhất của toàn thể dân tộc Việt Nam. Trong hoàn cảnh
đó đã thôi thúc nhiều người dân Việt Nam
tìm con đường cứu nước mới, trong đó Nguyễn Ái Quốc là tiêu biểu.
*
Động cơ đi tìm đường cứu nước
Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19/5/1890 ở Kim Liên-Nam Đàn-Nghệ
An. Nguyễn Ái Quốc sinh ra trong 1 gia đình trí thức nghèo yêu nước gốc nông
dân, anh chị em đều tham gia chống Pháp và bị bắt, bị tù đày. Từ nhỏ Người là 1
người thông minh, ham học, ham hiểu biết những điều mới lạ, sớm có lòng căm thù
bọn bán nước và bọn cướp nước.
Người lại sinh trưởng trên đất Nghệ An, là nơi có truyền thống
yêu nước và đấu tranh quật khởi, lại được chứng kiến sự thất bại của một loạt
phong trào đấu tranh chống Pháp, được tiếp xúc với nhiều nhà cách mạng đương thời.
Vì vậy, từ rất sớm, Nguyễn Ái Quốc đã có chí đánh đuổi thực dân Pháp giải phóng
dân tộc. Trên tất cả hoàn cảnh, khách quan, chủ quan ấy đã sớm nung nấu ý chí
quyết tâm tìm đường cứu nước của Người.
Tìm đường cứu nước là con đường thời đại rất khó khăn, rút
kinh nghiệm các vị tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh hướng con đường cứu
nước về phía Nhật Bản đều bị thất bại thì Người quyết định đi các nước Tây Âu với
nhận thức rất đúng đắn là muốn đánh đổ kẻ thù thì phải biết rõ kẻ thù đó. Người
nói: “vào trạc 13 tuổi, lần đầu tiên tôi nghe từ Pháp tự do, bình đẳng, bác ái.
Thế là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem những gì ẩn dấu đằng
sau những từ ấy”. Điều này có tầm quan trọng rất lớn để Nguyễn Ái Quốc đến với
chủ nghĩa Mác - Lênin sau này.