NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHÍNH CƯƠNG VẮN TẮT, SÁCH LƯỢC VẮN TẮT (CƯƠNG LĨNH ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG)

Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo đã được thông qua tại hội nghị thành lập Đảng (3/2/1930). Đó là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, tuy còn sơ lược nhưng đã vạch ra những nét cơ bản về đương lối chiến lược, sách lược của cách mạng Việt Nam, 1 đường lối đúng đắn đó là:

Mục tiêu của cách mạng là làm cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản nghĩa là phải tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hai giai đoạn cách mạng đó kế tiếp nhau mà không có bức tường nào ngăn cách.

Nhiệm vụ của cuộc cách mạng là đánh đổ đế quốc và phong kiến làm cho đất nước Việt Nam hoàn toàn được độc lập, nhân dân được tự do. Tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc, phong kiến, bọn phản cách mạng để làm của công và chia cho dân nghèo, quốc hữu hóa toàn bộ xí nghiệp của đế quốc thành lập chính phủ công - nông - binh và tổ chức quân đội công-nông. Như vậy, các nhiệm vụ trên bao hàm cả nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ dân chủ, chống đế quốc và chống phong kiến nhưng nổi bật nhất là nhiệm vụ chống đế quốc và tay sai phản động giành độc lập cho toàn thể dân tộc.

Lực lượng CM: Lực lượng để đánh đổ đế quốc và phong kiến tay sai là công - nông. Đối với Tiểu tư sản, trí thức và trung nông phải tranh thủ họ hoặc lôi kéo họ về phía cách mạng. Với tầng lớp phú nông, tầng lớp trung tiểu địa chủ và Tư sản dân tộc mà chưa ra mặt phản cách mạng thì phải triệt để lợi dụng hoặc trung lập họ.

Vai trò lãnh đạo của Đảng: Vì Đảng Cộng sản là Đảng tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam. Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng. Vì vậy, Đảng phải có nhiệm vụ thu phục toàn bộ giai cấp mình, làm cho giai cấp mình lãnh đạo được cách mạng và đảm bảo quyền lãnh đạo của Đảng.

Mối quan hệ: Đảng Cộng sản Việt Nam phải liên kết với các dân tộc bị áp bức, với giai cấp vô sản quốc tế nhất là giai cấp công nhân Pháp. Như vậy, cách mạng Việt Nam phải là 1 bộ phận của cách mạng thế giới.

Nội dung của chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt chính là bản Cương lĩnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đầu tiên của Đảng. Đây là một Cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo theo con đường cách mạng Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, đảm bảo đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với yêu cầu cách mạng, đề cao ngọn cờ giải phóng dân tộc. Đưa vấn đề dân tộc lên hàng đầu, là Cương lĩnh nhuần nhuyễn về quan điểm giai cấp thấm đượm tình cảm dân tộc và tính nhân văn, nổi bất tư tưởng độc lập tự do của dân tộc.

Cương lĩnh vạch rõ cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: Cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hai giai đoạn này nối tiếp nhau. Như vậy, ngay từ đầu Đảng ta đã thấu suốt con đường phát triển của cách mạng nước ta là kết hợp và giương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. 

Cương lĩnh đề ra nhiệm vụ cách mạng tư sản dân quyền nước ta là đánh đổ đế quốc, phong kiến và tư sản phản cách mạng.  Đó là nội dung bao trùm cả nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, nhưng nổi bật là nội dung dân tộc. Đặt nhiệm vụ dân tộc lên trên nhiệm vụ dân chủ là đúng đắn và phù hợp với hoàn cảnh của nước ta, một nước thuộc địa nửa phong kiến. 

Cương lĩnh xác định lực lượng nòng cốt của cách mạng nước ta là công – nông, đồng thời thấy được các giai cấp và tầng lớp khác cũng là lực lượng cách mạng cần phải liên minh hoặc lôi kéo hay trung lập. 

Cương lĩnh khẳng định sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Điều này hoàn toàn phù hợp với cách mạng nước ta, vì phải có chính đảng của giai cấp vô sản với đường lối cách mạng đúng đắn mới lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh giành thắng lợi. 

Cương lĩnh xác định: cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới. Điều này vừa phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, vừa phù hợp với thực tiễn cách mạng nước ta.