HỘI VIỆT NAM CÁCH MẠNG THANH NIÊN - TIỀN THÂN CỦA CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN
Hoàn cảnh ra đời.
Sau chiến tranh thế giới thứ 1, phong trào yêu nước và phong trào công nhân ở nước ta đã phát triển rất mạnh. Sự phát triển của phong trào cách mạng ở nước ta đã tạo ra những tiền đề cho sự ra đời các tổ chức cách mạng trong những năm tiếp sau. Từ sau chiến tranh thế giới thứ 1, có những trí thức Việt Nam yêu nước đã sang Trung Quốc hoạt động, lấy vùng biên giới Trung Quốc làm căn cứ để hoạt động bí mật. Họ lập tổ chức Tâm Tâm xã (8/6/1924). Tâm Tâm xã tổ chức mưu sát toàn quyền Đông Dương Méc lanh. Những hoạt động đó chứng tỏ tầng lớp thanh niên trí thức Việt Nam nhiệt tình cách mạng nhưng đang thiếu về đường lối đúng đắn. Do đó, cần phải tập hợp họ trong 1 tổ chức yêu nước cách mạng.
Sau khi, học tập ở Liên Xô, Nguyễn Ái Quốc lên đường về Quảng Châu (11/1924). Khi tiếp xúc với những người hoạt động ở đây trong Tâm Tâm xã, Nguyễn Ái Quốc mở lớp huấn luyện cán bộ thành lập nhóm cộng sản đoàn. Trên cơ sở đó thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (6/1925).
Tổ chức và hoạt động
Tổ chức: Sau khi ra đời Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã tuyên bố chương trình hoạt động 8 điều lệ. Trong chương trình hành động của hội tuyên bố rõ mục đích của mình là “Làm cuộc cách mạng dân tộc (đập tan ách thống trị của đế quốc giành lại độc lập cho dân tộc) sau đó làm cách mạng thế giới (lật đổ chủ nghĩa đế xây dựng cách mạng công sản ở nước ta)”. Trong điều lệ của hội, đã nêu rõ lập trường quan điểm cách mạng như sau: Hội chủ trương làm cách mạng giải phóng dân tộc rồi làm cách mạng xã hội chủ nghiã.
Thành lập chính phủ công - nông - binh, xóa bỏ tư bản xây dựng xã hội cộng sản ở Việt Nam. Sau khi thành lập chính phủ này sẽ thực hiện các quyền tự do dân chủ, xóa bỏ bóc lột bất công, thực hiện này làm 8 giờ cho công nhân, đem lại ruộng đất cho dân cày. Đoàn kết với giai cấp vô sản và phong trào cách mạng thế giới
Tổ chức của hội: có 5 cấp. Tổng bộ (trụ sở của Tổng bộ hoạt động bí mật ở Trung Quốc), Kỳ bộ, Tỉnh bộ, Huyên bộ, Chi bộ.
Hoạt động: mở lớp đào tạo cán bộ. Hội đã phái người về nước vận động đưa những thanh niên yêu nước sang Quảng Châu dự lớp bồi dưỡng chính trị do Nguyễn Ái Quốc giảng dạy. Từ 1925 - 1927, hội đã huấn luyện được 75 hội viên, ngoài việc mở lớp huấn luyện ở Quảng Châu dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Ái Quốc, hội còn cử những hội viên đi học tại trường đại học Phương Đông (Liên Xô), trường quân chính Hoàng Phố (Quốc Dân Đảng) còn lại đa số được đưa về nước để hoạt động trong công nhân, nông dân.
Hội tiến hành truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta. Để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta, hội ra báo Thanh niên (số đầu tiên vào ngày 21/6/1925). Báo Thanh niên trở thành cơ quan tuyên truyền của hội. Đầu năm 1927, những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại các lớp huấn luyện chính trị ở Quảng Châu được xuất bản thành sách Đường Kách mệnh. Tác phẩm vạch ra những phương hướng cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam:
Tác phẩm đã nêu ra 3 tư tưởng cơ bản: Cách mạng là sự nghiệp của đông đảo quần chúng nên ta phải động viên, tổ chức lãnh đạo quần chúng vùng dậy đánh đổ các giai cấp áp bức bóc lột; cách mạng phải có Đảng của chủ nghĩa Mác - Lênin lãnh đạo, cách mạng trong nước phải đoàn kết với vô sản thế giới và phải là 1 bộ phận của cách mạng thế giới.
Tác phẩm tập trung nêu những đặc điểm chính về các nội dung then chốt của cách mạng như: Kách mệnh là gì? Có mấy thứ Kách mệnh? Kách mệnh Việt Nam đi theo con đường nào? Ai làm kách mệnh? Lực lượng, động lực, lãnh đạo Kách mệnh là ai? Quan hệ giữa Kách mệnh Việt Nam với kách mệnh thế giới như thế nào?
Báo Thanh niên và sách Đường Kách mệnh được trang bị lý luận cách mạng cho cán bộ hội Việt Nam cách mạng thanh niên rồi từ họ tuyên truyền cho quần chúng nhân dân. Qua đó, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin về nước. Chuẩn bị về chính trị, tư tưởng cho sự thành lập Đảng Cộng sản ở nước ta.
Xây dựng cơ sở của hội ở trong nước:
Năm 1926, các tổ chức cơ sở trong nước của hội được xây dựng ở nhiều trung tâm kinh tế, chính trị quan trọng. Số hội viên tăng nhanh, năm 1928 là 300, năm sau tăng lên 1700. Cho đến trước Đại hội đại biểu lần 1, hội đã có cơ sở ở hầu khắp cả nước.
Năm 1928, hội có chủ trương “phong trào vô sản hóa”, đưa hội viên vào các nhà mấy, hầm mỏ, đồn điền cùng sống và cung lao động với công nhân để tự rèn luyện đồng thời để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin. Phong trào đã góp phần thực hiện việc kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, thúc đẩy nhanh sự hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ý nghĩa: Sự ra đời của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển của cách mạng nước ta. Lần đầu tiên ở nước ta đã xuất hiện 1 tổ chức yêu nước theo khuynh hướng vô sản. Sự ra đời của hội Việt Nam cách mạng thanh niên là bước quá độ, nhằm chuẩn bị cho sự ra đời của 1 chính đảng cộng sản về sau. Đó cũng là 1 sáng tạo độc đáo trong công cuộc tổ chức tuyên truyền cách mạng của Nguyễn Ái Quốc. Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã đóng góp vào quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin về nước, thúc đẩy sự phát triển của phong trào yêu nước, phong trào công nhân giúp cho giai cấp công nhân nhận ra sứ mệnh lịch sử của mình trong sự nghiệp lãnh đạo cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ở nước ta.