TẠỊ SAO CÓ SỰ ĐẤU TRANH GIỮA 2 KHUYNH HƯỚNG KHÁC NHAU XUNG QUANH VẤN ĐỀ THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Hoạt động tích cực của Nguyễn Ái Quốc và những người cách mạng Việt Nam đã làm cho phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta đặc biệt là phong trào công - nông theo con đường cách mạng vô sản đã phát triển mạnh mẽ. Nhưng điều kiện thành lập chính Đảng mác xít ở Đông Dương đã chín muồi.
Trước tình hình đó tổ chức Thanh niên không còn phù hợp nữa. Cuộc đấu tranh để thành lập 1 chính Đảng mác xít đã bắt đầu diễn ra gay gắt trong nội bộ những người cách mạng Việt Nam. Đó là lý do dẫn tới sự ra đời của chi bộ cộng sản đầu tiên ở Bắc kỳ. Cuối tháng 3/1929, 1 số hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở bắc kỳ trong đó có Ngô Gia Tự và Nguyễn Đức Cảnh đã họp ở số 5 D phố Hàm Long (Hà Nội) để lập ra chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam gồm 7 người, tích cực chuẩn bị tiến tới thành lập 1 Đảng Cộng sản thay thế cho Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.
Tuy nhiên, các đại biểu ở Nam Kỳ và Tổng bộ do không trực tiếp lãnh đạo phong trào nên chưa nhận thức được yêu cầu cấp thiết của cách mạng là phải thành lập ngay 1 chính Đảng mới để lãnh đạo phong trào cách mạng đang lên như vũ bão ở nước ta. Vì thế, họ chưa tán thành việc thành lập 1 chính Đảng cộng sản ngay. Những lý do, đã dẫn đến sự đấu tranh giữa 2 khuynh hướng khác nhau về việc nên hay không nên thành lập 1 chính Đảng ở Việt Nam trong lúc đó. Chính đều này được thể hiện rõ tại Đại hội toàn quốc của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (5/1929) khi kiến nghị của mình đưa ra về việc thành lập Đảng Cộng sản không được chấp nhận, đoàn đại biểu Bắc Kỳ bèn rút khỏi hội nghị về nước rồi ra lời kêu gọi công nhân, nông dân, các tầng lớp nhân dân cách mạng nước ta ủng hộ chủ trương thành lập Đảng Cộng sản.
Ngày 17/6/1929, Đại biểu các tổ chức cơ sở cộng sản ở miền Bắc họp Đại hội quyết định thành lập Đông Dương cộng sản Đảng thông qua tuyên ngôn, điều lệ của Đảng, ra báo Búa liềm làm cơ quan ngôn luận.
Họ hoạt động tích cực để thành lập 1 Đảng Cộng sản thay thế cho Thanh niên. Vì thế, Đông Dương cộng sản Đảng (6/1929), An Nam cộng sản Đảng (7/1929) và Tân Việt cũng tự cải tổ thành Đông Dương cộng sản liên đoàn (9/1929).
Sự ra đời của 3 tổ chức cộng sản nói trên đã đánh dấu bước phát triển vượt bậc của phong trào cách mạng nước ta trên con đường tiến tới tự giác. Tuy nhiên, sự hoạt động riêng rẽ của 3 tổ chức cộng sản nói trên đã gây ra những trở ngại cho sự phát triển của phong trào cách mạng (công kích lẫn nhau, tranh giành quần chúng của nhau…). Được sự ủy nhiệm của Quốc tế cộng sản, Nguyền Ái Quốc đã triệu tập Hội nghị hợp nhất Đảng ở Cửu Long - Hương Cảng để lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/2/1930.