A. Giới thiệu bài học
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Đông Nam Á đã giành được độc lập và bước vào thời kì xây dựng đất nước đã đạt được những thành tựu tực rỡ, Đông Nam Á có sự biến đổi sâu sắc.
B. Nội dung kiến thức
I – Các nước Đông Nam Á
1. Sự thành lập các quốc gia độc lập sau CTTG II
a. Vài nét chung về quá trình đấu tranh giành độc lập
- Trước CTTG II:
+ ĐNA là thuộc địa của các đế quốc Âu – Mĩ (trừ Thái Lan)
+ Trong CTTG II: trở thành thuộc địa của Nhật Bản
- Sau CTTG II: lần lượt giành được độc lập
+ Niên biểu về phong trào đấu tranh giành độc lập ở Đông Nam Á
b. Lào (1945 – 1975)
- 23/8/1945: nhân dân Lào nổi dậy giành chính quyền
- 12/10/1945: nước Lào tuyên bố độc lập
- 3/1946: nhân dân Lào đứng lên kháng chiến chống Pháp
- 7/1954: Hiệp định Giơ ne vơ được kí kết =>Pháp buộc phải công nhận chủ quyền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ Lào
- Mỹ xâm lược Lào
=>Lào đánh bại các kế hoạch chiến tranh Mỹ =>giải phóng chiếm 4/5 lãnh thổ
+ 21/2/1973: kí hiệp định Viêng Chăn
+ 5 – 12/1975: nổi dậy giành chính quyền trong cả nước =>2/12/1975: nước CH Dân chủ nhân dân Lào chính thức thành lập
c. Cam Pu Chia (1945 – 1993)
- Kháng chiến chống Pháp (1945 – 1993)
+ 10/1945: Pháp trở lại xâm lược Cam puchia
=> + Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo nhân dân Cam puchia kháng chiến
+ 1951: Đảng Nhân dân cách mạng Campuchia
+ 9/11/1953: Xi ha núc tiến hành cuộc vận động ngoại giao
+ 1954: Hiệp định Giơ ne vơ công nhận độc lập 3 nước Đông Dương
- Giai đoạn hòa bình trung lập (1954 – 1970): Chính phủ Xi ha núc thực hiện đường lối hòa bình trung lập
- Kháng chiến chống Mỹ (1970 – 1975)
+ 18/3/1970: chính quyền Xi ha núc bị lật đổ, nhân dân Campuchia đứng lên chống Mỹ
+ 17/4/1975: PhnômPênh được giải phóng => kết thúc kháng chiến chống Mỹ
- Giai đoạn thống trị của tập đoàn Khơ me đỏ:
+ 7/1/1979: sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam => nước Cộng hòa Nhân dân Campuchia được thành lập
=> CPC bước vào giai đoạn hồi sinh
- Giai đoạn nội chiến:
+ Từ 1979: nội chiến giữa Đảng Nhân dân cách mạng và các phe phái đối lập (chủ yếu là Khơ me đỏ)
+ 23/10/1991: Hiệp định hòa bình về Campuchiađược kí kết tại Pari
+ 9/1993: thông qua Hiến pháp =>thành lập vương quốc Campuchia do Xi ha núc làm Quốc vương
2. Quá trình xây dựng và phát triển của các nước Đông Nam Á
a. Nhóm năm nước sáng lập ASEAN
- Bảng so sánh 2 chiến lược kinh tế hướng nội và hướng ngoại
Chiến lược
Vấn đề Hướng nội Hướng ngoại
1. Thời gian: Thời kì đầu mới giành độc lập Từ những năm 60 – 70 trở đi
2. Mục tiêu: Nhanh chóng xóa bỏ nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng kinh tế tự chủ Khắc phục những hạn chế của chiến lược hướng nội, thúc đẩy nền kinh tế tiếp tục phát triển nhanh
3. Nội dung: Đẩy mạnh sản xuất các mặt hàng tiêu dùng nội địa, thay thế hàng nhập khẩu, lấy thị trường trong nước làm chỗ dựa để phát triển sản xuất Thu hút vốn, kĩ thuật của nước ngoài, tập trung sản xuất hàng hóa để xuất khẩu, phát triển ngoại thương
4. Thành tựu: Sản xuất đáp ứng được nhu cầu cơ bản của nhân dân
- Góp phần giải phóng nạn nhân thất nghiệp
- Thái Lan (1961 – 1966) GDP tăng 7,6%, dự trữ vàng và ngoại tệ tăng 15%
- Ma lai xi a kinh tế tăng trưởng đáng kể .Tỉ trọng công nghiệp trong nền kinh tế quốc dân cao hơn nông nghiệp, mậu dịch đối ngoại tăng trưởng nhanh
5. Hạn chế - Thiếu vốn
- Thiếu nguyên liệu và công nghệ
- Chi phí sản xuất cao => thua lỗ
- Nạn quan lieu, tham nhũng phát triển
- Đời sống người dân khó khăn
- Chưa giải quyết được mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội
b. Nhóm các nước Đông Dương
c. Các nước khác ở ĐNA
3. Sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN
*Hoàn cảnh ra đời:
- Những khó khăn đặt ra mà các nước thấy cần phải hợp tác với nhau, dựa vào nhau
- Hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài
- Xu thế xuất hiện của các tổ chức khu vực trên thế giới
*Sự thành lập tổ chức ASEAN
- Thời gian: 8/8/1967 – Hiệp hội các nước ĐNA ra đời (ASEAN) tại Băng Cốc (Thái Lan)
- Thành viên sáng lập: Indonexia, Malaixia, Xingapo, Philipin, Thái Lan
*Mục tiêu hoạt động và nguyên tắc hoạt động
- Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau
- Giải quyết các vụ tranh chấp bằng biện pháp hòa bình
- Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội xây dựng ĐNA thành khu vực hòa bình, ổn định, phát triển
=>Từ 5 nước ban đầu (1967) =>10 nước (1999)
*Hoạt động của ASEAN:
- Giai đoạn 1967 – 1975: là tổ chức non yếu, chưa có vị trí trên trường quốc tế
- Giai đoạn từ giữa những năm 70 trở đi có bước phát triển mới:
+ Hội nghị cấp cao ở Bali và Hiệp ước Bali (1976)
+ Cuối thập kỉ 80 – nay quan hệ “đối đầu” chuyển sang “đối thoại” hòa dịu, giúp đỡ nhau cùng phát triển
- 11/2007: kí bản Hiến chương ASEAN nhằm xây dựng ASEAN thành cộng đồng vững mạnh
II. Ấn Độ
1. Cuộc đấu tranh giành độc lập
- Sau CTTG II: phong trào đấu tranh giành độc lập phát triển mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại
- 1946: 848 cuộc bãi công
- Đầu 1947: phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ ở nhiều thành phố lớn
=>TD Anh phải nhượng bộ
- 15.8.1947: Ấn Độ cũ tách thành 2 quốc gia (những người theo Ấn Độ giáo) và Pakixtan (những người theo Hồi giáo)
=>xung đột sắc tộc kéo dài đến ngày nay
- Không thỏa mãn chế độ tự trị: Đảng Quốc đại do G.Nêru đứng đầu lãnh đạo nhân dân đấu tranh
=>26.1.1950: ÂĐ tuyên bố độc lập =>thành lập nước CH ÂĐ
2. Công cuộc xây dựng đất nước
* Nông nghiệp - Tiến hành cuộc « CM xanh » =>giữa những năm 70 của TK XX : tự túc được lương thực
- 1995 : xuất khẩu gạo thứ 3 TG
* Công nghiệp - Sử dụng năng lượng hạt nhân vào sản xuất điện
- Những năm 80 : đứng hàng thứ 10 sản xuất CN lớn nhất TG
- Chế tạo được máy móc, thiết bị dệt, hóa chất…
* KH – KT, CH, GD - Là 1 trong những cường quốc sản xuất phần mềm lớn nhất TG
- 1974 : thử thành công bom nguyên tử
- 1975 : phóng vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo TĐ
- 2002 : có 7 vệ tinh nhân tạo hoạt động trong vũ trụ
* Đối ngoại - Theo đuổi chính sách hòa bình, trung lập tích cực
- 7/1/1972 : thiết lập quan hệ ngoại giao với VN
C. Kiến thức sau bài học
- Trình bày được những nét lớn về quá trình giành độc lập của các quốc gia Đông Nam Á
- Nêu được các sự kiện chính của cuộc đấu tranh chống đế quốc ở Lào từ 1945 – 1975
- Trình bày được những nội dung chính của các giai đoạn lịch sử Cam Pu Chia từ 1945 – 1973
- Trình bày được hoàn cảnh ra đời của tổ chức ASEAN
- Nêu được nội dung chính của Hiệp ước Bali (1976)